INTERVIEW | Gregory Frateur: Dez Mona-zanger, danser, curator, vader, lief …

23/06/2017 - 14:01
Beeld: Tom Vaes
Gregory Frateur
Gregory Frateur is tweemaal in blijde verwachting: zijn tweede kindje komt er in september aan en zijn nieuwe plaat volgend jaar. Toch heeft de zanger van Dez Mona op dit moment zijn muziek wat op het achterplan geschoven. Hij concentreert zich voorlopig op dans en op het Antwerp Queer Arts Festival.

Het laatste album van Dez Mona dateert alweer van 2015. Sindsdien trad de groep nog geregeld op in binnen- en buitenland. Je herinnert je misschien ook nog met hoeveel plezier Gregory Frateur vorig jaar optrad op het Closing Festival van Antwerp Pride. Wie hem dit jaar op een podium wil zien, moet echter naar een dansvoorstelling.

In een interview met ZiZo licht Gregory Frateur zijn opmerkelijke carrièreswitch toe. “Op dit moment staat Dez Mona een beetje on hold. Ik heb wel een nieuwe plaat klaarstaan, maar we gaan die nog niet opnemen omdat ik nu voornamelijk actief ben in de danswereld. Ik heb het afgelopen jaar een artistieke omscholing gedaan om te kunnen performen in het ensemble WArd/waRD van Ann Van den Broek. Ik wou me omscholen om een andere ervaring te hebben op een podium dan muziek. Die nieuwe ervaring is hedendaagse dans uitoefenen.”

Verwerkingsproces

Is dans iets compleet nieuw voor jou?
Gregory: “Nee, ik heb met Ann al vaker samengewerkt, maar dan voornamelijk op muzikaal vlak. Tot Ann me vroeg als performer in haar werk. Dat aanbod kwam als geroepen omdat er vorig jaar twee muzikanten uit Dez Mona zijn gestapt, waaronder de man met wie ik mijn muziek schreef. Dus heb ik wat tijd genomen, maar ik werk aan nieuwe muziek. Ik ga dit jaar geen plaat uitbrengen, volgend jaar wel. Ik heb nieuwe muziek geschreven waarin ik verwerk wat vorig jaar gebeurd is. Ik heb dit jaar een soort sabbatjaar genomen voor de muziek. Ik probeer mezelf te verrijken binnen de kunsten om een nieuw verhaal te vertellen. Dat is moeilijk, omdat ik nog verschillende andere muzikale projecten heb lopen.”

Op de website van Dez Mona is het vrij stil. Doet de groep toch nog enkele concerten?
Gregory: “Ja, we hebben vorig jaar opnames gemaakt van ‘Saga’, een plaat die we in 2011 hebben gemaakt. Die voorstelling is één geheel. In ‘Saga’ gebruiken we geen songs uit andere platen, het is een spanningsboog van een uur en een kwartier waarin we met barokmuzikanten een verhaal brengen over het gevoel van thuiskomen. We hebben een verrassend positieve recensie gehad in The New York Times en dat project is nog steeds aan het groeien. Er is een nieuwe live opname uitgebracht en die voorstelling blijven we spelen. We gaan onder meer naar Rotterdam en Lyon en volgend jaar gaan we terug naar New York. Daarnaast heb ik een muzikaal-literair programma met dichteres Charlotte Van Den Broeck lopen en met Dez Mona zelf zijn nog een aantal kleinere dingen gaande. Mijn performance-leven wordt op dit moment bepaald door de dans en dat geeft een goed gevoel.”

Ontroerend direct

Wat fascineert je in dans?
Gregory: “Ik heb dans altijd een van de meest rechtstreekse kunstvormen gevonden qua emotionaliteit. Na muziek wel, muziek is daarin heel direct. Ik heb de voorbije jaren ontdekt dat dans een van de kunstvormen is waar ik het meest mee verbonden geraak. Ik heb die band veel minder met theater, tenzij het niet gesproken is, dus bewegingstheater, zoals in mijn samenwerking met FC Bergman. Dans is een vorm waarvan ik heb ontdekt dat hij me emotioneel heel snel kan raken. Met beeldende kunsten is dat veel minder het geval. Je kan dat ook hebben met een schilderij, maar anders dan wanneer ik naar een voorstelling ga kijken die mij direct meesleurt in een wereld die me zelden verveelt. Ik hou van kunst in het algemeen, maar dat rechtstreekse is er met muziek. voor mij en ik denk voor vele mensen de directste kunstvorm om te beroeren en te ontroeren. Als ik dat in een rangschikking zou moeten zeggen, wat heel stom is om te doen, zou dans op de tweede plaats komen.”

Waar kunnen we je aan het werk zien?
Gregory: “In België is dat aan het afronden, maar het gaat zeker nog op toer in het najaar en volgend jaar, en nu in juni in Parijs.”

Zoektocht naar hoop

Je bent dus wel een nieuwe plaat voor volgend jaar aan het voorbereiden.
Gregory: “Ja, maar het is heel pril. Ik kan er moeilijk over uitweiden, omdat ik artistiek nog geen keuze heb gemaakt. De inhoud van het werk staat wel klaar om verder uit te werken. Ik zit al lang met het idee om een plaat te maken over een landschap, heel vrij, heel ruim, waarin met kleine en fijne elementen gezongen wordt. Dus ga ik niet met drummers of bassisten werken. Het gaat eerder een balladplaat zijn die meer rust heeft, met zijn onderliggende emotionaliteit over verlies en vertrouwen, maar dat zijn thema’s die constant in mijn werk zitten.”

Het verschil is dan eerder muzikaal?
Gregory: “Eerder tekstueel: ik ben al langer hoop aan het opzoeken, maar je belandt heel snel in iets destructiefs, omdat er zoveel informatie is waarmee je elke dag als mens wordt geconfronteerd. Voor vele mensen wordt dat te veel, maar als kunstenaar probeer je op een andere manier naar de wereld te kijken. De poëzie is het lichtpuntje in de duisternis en daar probeer ik naartoe te gaan, maar dat is dan … de kunst. (lacht)”

Vrij voor interpretatie

Sommige kunstenaars vergalopperen zich wat in het donkere, want het negatieve overheerst als je vertrekt vanuit de actualiteit.
Gregory: “Ja, het negatieve heerst, omdat dat gemakkelijk is. Niet alleen in mijn muziek, ook in mijn leven zie ik die evolutie: van zwartkijker naar zelfreflectie, jezelf in twijfel trekken, tot een vorm van hoop met een heel donker kantje. Ik vind het veel belangrijker om te zeggen: ‘Wat is de vraagstelling?’ Voor mezelf, als verteller, gewoon iets om over na te denken.”

Breng je in eerste instantie iets wat je zelf ervaart of een boodschap aan de luisteraars?
Gregory: “Je hebt de kunstenaar die vertelt en de kijker die kijkt. Op zich heeft dat niets met elkaar te maken. Als ik naar een kunstwerk kijk, bijvoorbeeld een schilderij, ervaar ik dat op mijn eigen manier. Ik zoek niet naar het verhaal waarom de kunstenaar iets heeft gemaakt. Ik vind de beleving veel krachtiger. Voel ik iets door het kunstwerk? Veel mensen vragen me: ‘Hoe moet ik nu naar kunst kijken?’ Kunst is een persoonlijke ervaring. ‘De manier’ om naar kunst te kijken, bestaat niet. Het gaat erom of het je raakt en je het mooi vindt. Ik heb een verhaal, maar ik ga zelf nooit zeggen waar het expliciet over gaat, daarvoor vind ik de interpretatie van de kijker veel te belangrijk. Die vrijheid moet de kijker of luisteraar hebben, er moet een herkenningspunt zijn. Als mijn muziek mensen ontroert, is dat omdat ze zich erin herkennen. Dat heeft echter met hun leven te maken, niet met het mijne. Er zijn mensen die naar mijn muziek luisteren en van de teksten iets totaal anders maken. Als mensen dan zeggen: ‘dat zie ik erin’, ben ik de laatste om te zeggen dat ze dat niet zou mogen. Nee, dat doet wat met mij, dan stimuleert mij dat.”

Onnodige complexiteit

Je trad tweemaal op tijdens de vorige editie van Antwerp Pride. Is daar het idee ontstaan om zelf actief te worden voor het Antwerp Queer Arts Festival?
Gregory: “Nee, de wil om me te engageren is eigenlijk veel vroeger ontstaan: bij de geboorte van mijn dochtertje. Toen is het me opgevallen dat wat al heel mijn leven een evidentie was, het gay-zijn, sneller werd aanvaard in mijn omgeving dan het feit dat ik papa ging worden. Ik stelde me er geen vragen bij, tot ik merkte dat er in onze samenleving veel mensen dat niet zo evident vonden. Ik had die complexiteit daarrond niet verwacht. Plotseling kreeg ik het gevoel dat ik me moest engageren, net omdat ik het probleem niet zag. Om te tonen dat we niet altijd van iets een probleem moeten maken. We kunnen ook de mogelijkheden zien en de opportuniteiten blootleggen in plaats van de restricties. Telkens als ik over mijn situatie discussieerde met mensen, zagen zij problemen. Ik dacht: bekijk het eens vanuit het andere standpunt, zie wat de mogelijkheden zijn! We leven in een enge wereld, maar we hebben allemaalde mogelijkheid als individu om daar iets aan te veranderen. Dat begint bij jezelf. Waar ik daarvoor niet de noodzaak zag om me daarover uit te spreken, zie ik dat nu des te meer, ook omdat ik soms een stem krijg vanuit mijn werk. Het is een soort van engagement, een activisme dat vanuit mijn kunst vertrekt. Als ik de zwijger ben, heb ik niets te vertellen. Dan zorg ik ervoor dat
er een situatie is waarin onrecht heerst en diversiteit niet aanvaard wordt. Ik moet me engageren. Het was een gevoel dat begon op te borrelen en toen leerde ik Marcia kennen. Het gaat stap voor stap. Ik had nooit van mijn leven gedacht dat ik op het Closing Festival van Antwerp Pride zou staan. Mijn muziek staat haaks op wat er op dat podium gebeurt en ik wil daar niet denigrerend over doen, maar ik zag het nooit gebeuren. Toen ik die vraag kreeg, was ik heel verbaasd. Ik ben er niettemin op ingegaan. Velen zullen dat verschrikkelijk hebben gevonden, maar anderen zullen gedacht hebben: aha, goed dat het daar ook een plaats krijgt. We prediken diversiteit. Laat ons dat dan in zijn geheel doen en niet zelf in de val trappen, want dat doe je heel snel.”

Twee kinderen

Is je engagement ontstaan vanuit die vaststelling?
Gregory: “Ik heb mijn dochtertje samen met een vriendin verwekt, via inseminatie die we zelf hebben gedaan, dus niet via dokters. Ik heb onder andere daarvoor gekozen, omdat adoptie helemaal niet zo evident is. Dat is niet alleen zo voor homo’s, maar ook voor hetero’s. Ik begrijp dat er een hele strenge wetgeving is en dat niet alleen België daarover beslist, maar mijn situatie is anders. Ik heb samen met een hele goede vriendin besloten om een kindje te krijgen en in september komt er trouwens een tweede aan. Dat was mijn keuze, los van elke wet, om een kindje te krijgen samen met een vrouw, want er is niemand die dat verbiedt. Daarom zei ik: ‘Ik snap het probleem niet.’ Ik ben een mens, ik heb een kinderwens. Dat is iets heel natuurlijk en je kunt toch niet zeggen: ‘Jij bent homoseksueel, dus mag je geen kinderen hebben.’ Dan denk ik: ‘Excuseer? Dat is wel heel arrogant en hypocriet!’ Het kan wel, hé. Er zijn ontzettend veel pistes om een gezin te stichten, die niet allemaal even gemakkelijk zijn, maar ze zijn er wel. We moeten ernaar blijven streven dat we de mogelijkheden zien.

Is dit nog een tijd om kinderen op de wereld te zetten?
Gregory: Natuurlijk, want wij en zij gaan dat veranderen. De wereld is niet rooskleurig, maar er gebeuren zoveel rooskleurige dingen. Dat is schoonheid, dat is kunst, dat is liefde. Waar draait kunst rond? Het bewegen door schoonheid. Of de confrontatie, maar dat is ook schoonheid. Het bewegen door liefde, zie je? Als ik dat aan mijn dochter zou moeten uitleggen, zal ik er vooral voor zorgen dat ik haar opvoed zodat ze een ander beeld krijgt van vrijheid. Hoe ga je om met vrijheid? Angst is de slechtste raadgever ooit. Je moet niet alles aanvaarden, maar proberen zaken in een breder perspectief te zien. Papa heeft een vriend en mama heeft ook een vriend, en dat mag geen probleem zijn. Het gaat over de liefde en het geluk dat je ermee nastreeft, en dat moet je tonen. We leven in zo’n diverse leefwereld. Ik merk bij heel veel jongeren dat zij het probleem niet meer zien. Zij zeggen: ‘dat zijn wij’. Natuurlijk zijn er ook wel die er een probleem van maken. Is alles opgelost? Verre van, maar we blijven ernaar streven. Hoop is het belangrijkste.”

In het juli-nummer van ZiZo-Magazine leggen Gregory Frateur en Marcia Poelman uit wat hun visie op Antwerp Queer Arts Festival is. Bijvoorbeeld waarom Gregory als ondertitel ‘same, same, different’ koos. Voor het programma van het festival houd je best ZiZo-Online en de site van het Antwerp Queer Arts Festival in het oog.

Bron: 

Eigen verslaggeving