Aantal nieuwe hiv-diagnoses in België daalde opnieuw in 2016

22/11/2017 - 09:52
Beeld: ZiZo
Aidslintjes
Het aantal nieuwe hiv-diagnoses in België daalde met 9,8% in vergelijking met 2015 en met 25% in vergelijking met 2012. Het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid registreerde 915 gediagnosticeerde hiv-infecties in 2016, wat overeenstemt met gemiddeld 2,5 nieuwe diagnoses per dag.

Na de lichte stijging in 2015 van het aantal hiv-diagnoses bij mannen die seks hebben met mannen wordt opnieuw een daling waargenomen in 2016. De daling van de hiv-diagnoses bij heteroseksuelen afkomstig uit Sub-Saharaans Afrika, heeft zich voor het vierde opeenvolgende jaar voortgezet. 
 
Het aantal nieuwe diagnoses bij heteroseksuele Belgen blijft stabiel. De verderzetting van de dalende trend is voor het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) een bemoedigend teken. Toch blijft waakzaamheid geboden omdat het aantal nieuwe hiv-diagnoses in België hoog blijft.
 
Homo- en biseksuele mannen blijven de grootste risicogroep wat betreft hiv, stelt het Jaarrapport hiv/aids 2016. Het aantal nieuwe hiv-diagnoses bij mannen die seks hebben met mannen (MSM) daalde met 8% ten opzichte van 2015, en met 21% in vergelijking met 2013 toen de hoogste piek werd waargenomen. 

Helft van het totaal

In 2016 vertegenwoordigden de diagnoses bij MSM 52% van de nieuwe geregistreerde hiv-infecties waarvan de overdrachtswijze gekend is. Deze diagnoses werden voornamelijk bij Belgen (60%) vastgesteld, terwijl de personen met een andere Europese nationaliteit 20% van de diagnoses vertegenwoordigden. Het betreft voornamelijk Fransen, Nederlanders en Spanjaarden. De daling van het aantal hiv-diagnoses deed zich enkel voor bij MSM met de Belgische nationaliteit (-13%).

Meer tests

In 2016 was er een stijging met 5% van het aantal opsporingstests voor hiv. Er werden 64 hiv-tests per duizend inwoners uitgevoerd en per duizend uitgevoerde tests werden 1,26 nieuwe diagnoses vastgesteld. 33% van de hiv-infecties werd laattijdig vastgesteld. Laattijdige diagnoses komen nog steeds vaker voor bij heteroseksuelen (43%) dan bij MSM (23%).

Personen die met hiv leven

Het aantal personen dat in België met hiv leefde in 2015, wordt geschat op 18.758. Dit komt overeen met een hiv-prevalentie van 1,7 personen per duizend inwoners. In 2015 waren 15 885 personen onder hen al gediagnosticeerd en 2.873 waren nog niet gediagnosticeerd. Van al de personen die met hiv leven, was 15,3% er zich dus niet van bewust.

Ik weet wat ik doe

Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen (CD&V) is tevreden. "Om de verspreiding van hiv tegen te gaan zet Vlaanderen, samen met onder andere Sensoa en het Instituut voor Tropische Geneeskunde, sterk in op preventie. Via campagnes als 'Ik Weet wat ik Doe', terreinwerk in samenwerking met holebi-uitgaansgelegenheden en de website Mannenseks.be richten we ons tot de belangrijkste doelgroep. Uitermate positief dat deze preventieve aanpak begint aan te slaan."

Snelheid

Het Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid stelt ook vast dat MSM vaker zelf het initiatief nemen voor een hiv-test dan heteroseksuelen. "Snelle diagnose laat een vroege opstart van de behandeling met hiv-medicatie toe. Dit is niet alleen beter voor de gezondheid van de persoon met hiv, het heeft ook een preventief effect. Vroeg starten zorgt ervoor dat de hoeveelheid virus in het bloed ('virale lading') zo laag wordt dat dit niet meer kan opgespoord worden ('niet-detecteerbare virale lading'). Op zo'n moment is deze persoon niet langer ‘besmettelijk’. Men spreekt dan ook over behandeling als preventie ('treatment as prevention')", aldus Sensoa in een persbericht. 
 
"We verwachten een verdere daling van het aantal diagnoses nu ook PrEP sinds midden 2017 beschikbaar is geworden in België. PrEP (Pre-Exposure Profylaxis) is het gebruik van hiv-remmende medicatie door mensen zonder hiv om een infectie met hiv te voorkomen."

Werk aan de winkel

Sensoa wil niet op de lauweren rusten. "Bij homomannen blijft het aantal laattijdige diagnoses relatief hoog. Ook merken we dat personen ouder dan 50 zich minder vaak laten testen, vergeleken met jongere leeftijdsgroepen."
 
"Mensen die hiv hebben maar het nog niet weten, vinden we vooral onder homomannen en onder Sub-Saharaanse personen. Homomannen die niet op de hoogte zijn van hun hiv-infectie zijn het talrijkst in Brussel. Vaak gaat het om homomannen met een andere Europese nationaliteit.  Daarmee samenhangend is het aantal diagnoses onder Europese homomannen die in België verblijven, relatief hoog. Samenwerking met andere organisaties is noodzakelijk om deze groep beter te bereiken."

Interfederale aanpak

Sensoa pleit voor een interfederale aanpak. "Voor het goed organiseren van initiatieven rond testen op hiv is een nauwe samenwerking vereist tussen de federale overheid en de deelstaten. Er dient dus verder werk gemaakt te worden van een gecoördineerde teststrategie.
 
"Een teststrategie alleen volstaat niet. Testen is één onderdeel van een preventiebeleid, gecombineerd met promotie van condoomgebruik, snelle behandeling na diagnose, screening en behandeling van seksueel overdraagbare aandoeningen, en de vroegtijdige opname in de hiv-zorg. Het bestrijden van stigma en discriminatie creëert bovendien de nodige gunstige voorwaarden voor het testen en behandelen van mensen die met hiv leven."

Groter risico

"Homo- en bimannen zijn zich duidelijk meer bewust van het risico dat onveilig vrijen met zich meebrengt", reageert çavaria-woordvoerder Jeroen Borghs uit. In België leeft 1 op 20 MSM met hiv. Voor de gehele bevolking is dat 1 op 5000. Als homo- of biseksuele man is de kans dus veel groter dat je in contact komt met hiv.
 
 
"Deze daling is het resultaat van jarenlang informeren, sensibiliseren en inzetten op verschillende preventiestrategieën", verklaart Borghs. "Dat moeten we blijven doen. Sinds PrEP wordt terugbetaald in België hebben we een extra strategie bij die mensen die een verhoogd risico op besmetting met hiv lopen, kan beschermen."
PrEP is medicatie die oorspronkelijk enkel gebruikt werd om het aidsvirus in besmette mensen te verzwakken. Onderzoek toonde echter aan dat wie PrEP neemt een veel kleiner risico loopt om besmet te worden met hiv.

Bron: 

Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid, Sensoa